Voorbereiding
Een patrimoniumvennootschap verkopen: de fouten die het meest kosten
De meeste verkopers verkopen maar één keer in hun leven een patrimoniumvennootschap. De koper aan de overkant doet dat vaak elke maand. Die ongelijkheid verklaart de meeste fouten. Dit zijn de meest voorkomende, en zo vermijdt u ze.
Alleen onderhandelen tegenover een professional
Een ervaren koper kent de waarderingsmethodes, de gebruikelijke clausules en de punten waarop verkopers makkelijk toegeven. Alleen onderhandelen, zonder die praktijken te kennen, betekent een informatieachterstand aanvaarden die u betaalt in de prijs en in de voorwaarden.
Het eerste bod aanvaarden
Het eerste bod verankert vaak de hele discussie. Zonder vergelijkingspunt weet u niet of het correct is. Meerdere kopers met elkaar laten concurreren, of een bod minstens toetsen aan een onafhankelijke waardering, verandert de machtsverhouding.
De waarde van de panden verwarren met die van de aandelen
De prijs van de aandelen is niet de waarde van de panden: de schulden, geheel of gedeeltelijk de latente belasting en de marge van de koper worden ervan afgetrokken. Een verkoper die met de waarde van zijn panden in het hoofd aan tafel komt, wordt ontgoocheld, en de onderhandeling start op een misverstand. De latente belasting is vaak de belangrijkste lijn van de onderhandeling; wie de grootteorde ervan niet kent, laat de koper alleen beslissen welke aftrek hij toepast. Hoe een koper uw aandelen waardeert.
Met een onvolledig dossier komen
Elk ontbrekend document verlengt de due diligence, en elke onduidelijkheid vertaalt zich in een lagere prijs of een zwaardere garantie. Een volledig dossier van bij de start is een van de eenvoudigste hefbomen van een verkoper. De checklist van de documenten die een koper zal vragen.
Naar de prijs kijken en de voorwaarden verwaarlozen
Twee biedingen kunnen veel meer verschillen in hun voorwaarden dan in hun prijs: financiering, opschortende voorwaarden, passivagarantie, timing. Het hoogste bod nemen zonder de rest te lezen, is een van de duurste fouten. Hoe u biedingen vergelijkt.
Te vroeg een lange exclusiviteit toekennen
Zodra de exclusiviteit is toegekend, kunt u met niemand anders meer onderhandelen. Ze lang toekennen, nog voor het bod solide is en de financiering bevestigd, laat de koper vrij om de discussie te heropenen op het moment dat u geen alternatief meer hebt.
De persoonlijke waarborgen als laatste regelen
De vrijgave van uw borgstellingen en persoonlijke waarborgen hangt af van de bank, niet van de koper. Als die niet uiterlijk bij de ondertekening verkregen is, blijft u verbonden aan een krediet waarvan u de schuldenaar niet langer controleert. Dat moet u van bij het begin voorbereiden. Wat er gebeurt met uw mandaat en uw waarborgen.
Onenigheid tussen aandeelhouders voor later laten
Een koper wil bijna altijd alle aandelen. Als de aandeelhouders het onderling niet eens zijn, loopt de verkoop vast op het slechtste moment, vaak waar de koper bij is. Die vragen regelt u best voor het proces begint. Verkopen met meerdere aandeelhouders.
De waarde op 31 december 2025 niet documenteren
Sinds 2026 wordt bij een verkoop van aandelen in principe enkel de meerwaarde opgebouwd na 31 december 2025 belast. Voor niet-genoteerde aandelen legt de wet die waarde, bij gebrek aan een transactie of een verkoopoptie, vast via een forfaitaire formule (het eigen vermogen, vermeerderd met vier keer de EBITDA) die voor een patrimoniumvennootschap vaak een waarde geeft ver onder de werkelijkheid, en dus een hogere belastbare meerwaarde. Een waardering door een bedrijfsrevisor of een onafhankelijke gecertificeerde accountant kan die vervangen, op voorwaarde dat ze uiterlijk op 31 december 2027 is opgesteld. Het stelsel wordt hier uitgelegd.
Dit artikel beschrijft algemene principes, op datum van 22 september 2026. Het vormt geen persoonlijk juridisch, fiscaal of financieel advies. De waardering van uw vennootschap moet eerst worden opgesteld met uw gecertificeerd boekhouder-fiscalist of gecertificeerd accountant; daarna stap ik in, vanuit die basis. De fiscale waarde van uw aandelen op 31 december 2025 volgt op haar beurt eigen wettelijke regels, die hierboven worden beschreven.